Naast het signaleren en behandelen van klachten, kun je als bedrijfsarts ook preventief bijdragen aan mentaal welzijn op de werkvloer door mentale gezondheid bespreekbaar te maken tijdens gesprekken met medewerkers. Toch blijkt dit in de praktijk vaak een uitdaging. In dit artikel bieden we een praktische checklist om mentale gezondheid op een respectvolle en effectieve manier aan te kaarten, zodat medewerkers zich gehoord en gesteund voelen.
1. Bereid het gesprek goed voor
- Analyseer vroegtijdige signalen: Maak gebruik van verzuimcijfers, terugkerende klachten en feedback van leidinggevenden om risico’s vroegtijdig te signaleren. Dit geeft je aanknopingspunten voor het gesprek.
- Stem af met HR: Bespreek met HR of er eerder signalen zijn gedeeld en hoe zij staan tegenover het bespreken van mentale gezondheid. Een gezamenlijke aanpak zorgt voor een consistente boodschap.
2. Creëer een veilige en open sfeer
- Begin met open vragen. Start het gesprek met neutrale, open vragen zoals: “Hoe gaat het echt met je, zowel op het werk als privé?”, “Hoe ervaar je de balans tussen werk en privé?” Dit geeft medewerkers de ruimte om zich uit te spreken zonder zich aangevallen te voelen.
- Benoem wat je ziet, zonder oordeel. Zeg bijvoorbeeld: “Ik merk dat je de laatste tijd vaker vermoeid lijkt. Hoe komt dat, denk je?” Deze benadering laat zien dat je betrokken bent zonder te oordelen.
3. Normaliseer mentale gezondheid als gespreksonderwerp
- Leg uit waarom je het bespreekt. Geef aan dat mentale gezondheid net zo belangrijk is als fysieke gezondheid en dat het normaal is om hierover te praten. Zeg bijvoorbeeld “We zien mentale gezondheid als een onderdeel van je algehele welzijn, net zoals fysieke gezondheid. Daarom wil ik het er graag even met je over hebben.”
- Deel feitelijke informatie. Verwijs naar cijfers over mentale uitval en benadruk het belang van preventie. Dit helpt om het onderwerp minder beladen te maken.
4. Bied praktische ondersteuning aan
- Adviseer concrete stappen. Stel praktische en haalbare stappen voor, zoals: Deelname aan een stressmanagementtraining, inzet van preventieprogramma’s zoals die van The Mental Move of adviesgesprekken met een coach of psycholoog.
- Geef informatie over vertrouwelijkheid. Leg duidelijk uit dat alles wat wordt besproken vertrouwelijk is en alleen met toestemming wordt gedeeld. Dit verlaagt de drempel om eerlijk te zijn.
5. Volg op en monitor regelmatig
- Plan een vervolgafspraak. Bespreek tijdens het gesprek wanneer je weer contact opneemt om te kijken hoe het gaat. Dit laat zien dat je betrokken blijft.
- Gebruik een korte vragenlijst. Overweeg om bij een vervolgafspraak een korte mentale gezondheidscheck te doen. Dit kan helpen om objectiever te monitoren.
6. Samenwerken met leidinggevenden en HR
- Informeer leidinggevenden over signalen (met toestemming). Bespreek – met toestemming van de medewerker – signalen die je hebt opgepikt. Adviseer leidinggevenden hoe zij hierop kunnen inspelen, bijvoorbeeld door werklast aan te passen of coaching aan te bieden.
- Stimuleer een preventieve aanpak. Adviseer HR en leidinggevenden om preventieve programma’s in te zetten, zoals workshops en trainingen die gericht zijn op mentale veerkracht en stressmanagement.